Gaja - Zakład kształtowania i pielęgnowania zieleni

SPECJALISTYCZNE BEZINWAZYJNE BADANIE DRZEW
DŹWIĘKOWYM TOMOGRAFEM KOMPUTEROWYM PiCUS

Jesteśmy w posiadaniu tomografu dźwiękowego PiCUS SONIC TOMOGRAPH służącego do sonicznego, bezinwazyjnego badania drzew stojących pod kątem występowania zgnilizn, ubytków i pęknięć wewnętrznych.

Stan zdrowotny drzewa można ocenić m.in. na podstawie jego wyglądu zewnętrznego obserwując występowanie uszkodzeń lub objawy chorób czy niedoboru składników pokarmowych. Czasem jednak korona drzewa jest w pełni ulistniona, bez suchych konarów, a tymczasem wnętrze pnia spróchniałe. Do niedawna w takich przypadkach jedynymi sposobami wykrycia niekorzystnych zmian w pniu drzewa było użycie metod inwazyjnych (np. świdra Presslera), czyli takich przy których powstają rany w drewnie. Drzewo broni się przed rozprzestrzenianiem się infekcji i postępowaniem rozkładu poprzez mechanizm tworzenia barier ochronnych – tzw. ścian CODIT (Compartilisation of Decay In Trees). Wywiercenie otworu może uszkodzić najsilniejszą ściankę 4 CODIT – barierę ochronną ograniczającą rozkład nowo tworzonego drewna. To z kolei przyspiesza procesy obumierania. Unikanie stosowania inwazyjnych metod diagnostycznych jest szczególnie ważne przy badaniu starych drzew o obniżonej witalności i mniejszych zdolnościach regeneracyjnych.

PiCUS pozwala na badanie drzewa w bezinwazyjny, a więc bezpieczny sposób. W przeciwieństwie do świdra Presslera badanie tomografem nie niesie ze sobą ryzyka infekcji w związku z ingerencją w wewnętrzne tkanki rośliny. Nie niszczy i nie przerywa warstwy ochronnej. Ponadto PiCUS tworzy pełny obraz poprzecznego przekroju drzewa, podczas, gdy stosowanie innych metod daje informację dotyczącą tylko jednego punktu w miejscu odwiertu.

Zasadą działania tomografu akustycznego jest zależność prędkości rozchodzenia się dźwięku w pniu drzewa od elastyczności i gęstości drewna oraz obecności wewnętrznych szczelin. Parametry te są ściśle powiązane ze stanem zdrowotnym drzewa – obecność zgnilizny we wnętrzu pnia powoduje zmianę gęstości drewna.

PiCUS składa się z kilku (zwykle od 10-12) sensorów, które są rozmieszczone wokół drzewa. Każdy z czujników połączony jest z niewielkim, wbitym w pień, gwoździem. Sensory mierzą czas rozchodzenia się w drewnie fali dźwiękowej wywołanej stukaniem młoteczkiem. Odległości między czujnikami mierzy suwmiarka PiCUS. Specjalny program komputerowy przetwarza wyniki pomiarów, a rezultatem badania jest barwny tomogram, na którym widać obszary zmian w drewnie.

Ta wciąż jeszcze mało znana w Polsce metoda soniczna, dzięki swoim zaletom, osiąga coraz większą popularność. Ma duże znaczenie w prawidłowym wyznaczeniu kierunku działań konserwatorskich w przypadku starych, pomnikowych drzew. Coraz częściej jest też wykorzystywana w sporach dotyczących wycięcia drzewa. W wielu przypadkach decyzje o wycince są wydawane bez rzeczywistej potrzeby a w innych odmawia się zgody na usunięcie drzewa zagrażającego ludziom i obiektom. Zastosowanie tomografu dźwiękowego PiCUS pozwala rozwiązać ten problem pomagając właściwie ocenić zagrożenie.